ក្របខណ្ឌគណិតវិទ្យារបស់ PISA ២០២២ សេចក្តីព្រាងមាតិកា ០.៦
តេស្ត CBA ↗
ជំពូក ៧

គណិតវិទ្យាតាមបែប PISA នៅមធ្យមសិក្សា

PISA Mathematics in Cambodian Secondary School

ជំពូកមុនៗបានពន្យល់ក្របខណ្ឌ PISA ២០២២ រួចមកហើយ។ នៅសល់តែជំហានមួយទៀតប៉ុណ្ណោះ គឺការនាំក្របខណ្ឌនោះចូលទៅក្នុងថ្នាក់រៀនកម្ពុជាជាក់ស្ដែង។

PISA ពុំមែនជាកម្មវិធីសិក្សាថ្មីឡើយ។ មេរៀនដដែលក្នុងសៀវភៅសិក្សាគោលរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នៅតែជាមូលដ្ឋាន តែសំណួរប្ដូរមកជាស្ថានភាពជាក់ស្ដែង ដែលទាមទារការគិតហេតុផល និង ការដោះស្រាយបញ្ហា។ ដូច្នេះ លំហាត់តាមបែប PISA មិនបន្ថែមមេរៀនថ្មីទេ គឺប្ដូរតែរបៀបសួរប៉ុណ្ណោះ។

ថ្នាក់ទី ៧ ទី ៨ និងទី ៩ នីមួយៗ មានបីផ្នែក៖

  • តំណភ្ជាប់កម្មវិធីសិក្សា៖ មេរៀនជាក់លាក់ក្នុងសៀវភៅសិក្សាគោល ដែលលំហាត់នេះចូលបានស្រួល
  • លំហាត់គំរូ៖ ស្ថានភាពកម្ពុជាមួយពេញលេញ ជាមួយសំណួរតាមកម្រិត និងចម្លើយសម្រាប់គ្រូ
  • កំណត់សម្គាល់៖ អត្រាកំណែ កំហុសយល់ច្រឡំដែលសិស្សតែងជួប និងរបៀបដឹកនាំការពិភាក្សា

១. ថ្នាក់ទី ៧

តំណភ្ជាប់កម្មវិធីសិក្សា៖ ប្រូបាប (មេរៀនទី ២០) និងក្រាបសសរ (មេរៀនទី ២១)។ លំហាត់ខាងក្រោមសួរថាតើគ្រាប់ឡុកឡាក់មួយមានមុខស្មើសាច់ឬទេ ដោយផ្អែកលើក្រាបនៃការបោះ ៦០ ដង។ សិស្សអានក្រាប រកភាគរយ រួចវិនិច្ឆ័យលើអំណះអំណាងរបស់សិស្សម្នាក់ទៀត គឺជាកន្លែងដែល ប្រូបាបទ្រឹស្តីជួបនឹងទិន្នន័យសង្កេត។

១.១ តើគ្រាប់ឡុកឡាក់នេះមានមុខស្មើសាច់ឬទេ?

ប្រធានបទតើគ្រាប់ឡុកឡាក់នេះមានមុខស្មើសាច់ឬទេ?
ថ្នាក់ថ្នាក់ទី ៧

សំណួរទី ១[១ ពិន្ទុ]

តើមុខណារបស់គ្រាប់ឡុកឡាក់ បង្ហាញច្រើនដងជាងគេ?

  • ក. មុខ \(3\)
  • ខ. មុខ \(4\)
  • គ. មុខ \(5\)
  • ឃ. មុខ \(6\)

សំណួរទី ២[២ ពិន្ទុ]

តើមុខ \(5\) បង្ហាញប៉ុន្មានភាគរយ នៃការបោះទាំង \(60\) ដង? (សូមបង្គត់ជាចំនួនគត់ភាគរយ)

ចម្លើយ៖ ......................... ភាគរយ

សំណួរទី ៣[៣ ពិន្ទុ]

សិស្សម្នាក់មើលក្រាបនេះ រួចនិយាយថា៖

«ដោយសារមុខ \(5\) បង្ហាញច្រើនជាងគេ ធៀបនឹងមុខផ្សេងទៀត គ្រាប់ឡុកឡាក់នេះប្រាកដជា មានមុខមិនស្មើសាច់ទេ។»

តើអ្នកយល់ស្របនឹងសេចក្តីសន្និដ្ឋាននេះទេ? ចូរពន្យល់ដោយប្រើលេខពីក្រាបខាងលើ។

ចម្លើយ និងការពន្យល់៖

ផ្នែកសម្រាប់តែគ្រូប៉ុណ្ណោះ

ដំណោះស្រាយ និងអត្រាកំណែ

ពិន្ទុសរុប៖ ៦ ពិន្ទុ។ យកកម្រិតពិន្ទុខ្ពស់បំផុតដែលចម្លើយបំពេញបាន។ ទទួលយកវិធីផ្សេងដែលត្រឹមត្រូវ និងមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ដូចគ្នា។

សំណួរទី ១

ចម្លើយ៖ គ. អានក្រាបសសរដោយផ្ទាល់ — សសរខ្ពស់ជាងគេគឺមុខ \(5\) ដែលបង្ហាញ \(14\) ដង។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ គ. មុខ ៥។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។ កត់ត្រាដាច់ពីចម្លើយខុស។

សំណួរពហុជ្រើសរើសនេះមានតែពិន្ទុពេញ ឬគ្មានពិន្ទុ ព្រោះសិស្សធ្វើការសម្រេចចិត្តតែមួយ គ្មានពិន្ទុមិន ពេញលេញទេ។

លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាភាពមិនច្បាស់លាស់ និងទិន្នន័យ
លទ្ធផលសិក្សាអាន និងប្រៀបធៀបកម្ពស់សសរ ដើម្បីរកមុខឡុកឡាក់ដែលចេញញឹក ញាប់ជាងគេ។
លំនាំគណិតវិទ្យាការអនុវត្តគណិតវិទ្យា
បរិបទ PISAវិទ្យាសាស្ត្រ
ទម្រង់សំណួរពហុជ្រើសរើស
កម្រិតពុទ្ធិយល់
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ២៖ ស្រង់ទិន្នន័យពីតារាង ឬក្រាហ្វិក ហើយបកស្រាយតាមន័យត្រង់

សំណួរទី ២

ចម្លើយ៖

\[\frac{14}{60} \times 100 \approx 23{.}33\% \approx 23\%\]

សិស្សខ្លះអាចភ្លេចបង្គត់ ហើយឆ្លើយ \(23{.}3\)% ឬ \(23{.}33\)%។ ចម្លើយបែបនេះទទួលបានពិន្ទុមិនពេញ ព្រោះវិធីសាស្ត្រត្រឹមត្រូវ តែមិនបានធ្វើតាមការស្នើសុំឱ្យបង្គត់ជាចំនួនគត់។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ \(23\%\)។ មិនតម្រូវឱ្យបង្ហាញវិធីធ្វើសម្រាប់ពិន្ទុពេញទេ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ \(23.3\%\), \(23.33\%\) ឬតម្លៃមិនទាន់បង្គត់សមមូល ទោះមិនបង្ហាញវិធីធ្វើក៏ដោយ ឬបង្ហាញ \(14\div60\times100\) ត្រឹមត្រូវ តែគណនា ឬបង្គត់ខុស។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។ កត់ត្រាដាច់ពីចម្លើយខុស។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាភាពមិនច្បាស់លាស់ និងទិន្នន័យ
លទ្ធផលសិក្សាគណនាភាគរយពីចំនួនដងដែលមុខឡុកឡាក់ចេញ ហើយបង្គត់ជាចំនួន ភាគរយ។
លំនាំគណិតវិទ្យាការអនុវត្តគណិតវិទ្យា
បរិបទ PISAវិទ្យាសាស្ត្រ
ទម្រង់សំណួរចម្លើយខ្លី
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៣៖ បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយដែលមានការសម្រេចចិត្តជាបន្តបន្ទាប់

សំណួរទី ៣

ចម្លើយ៖ បើគ្រាប់ឡុកឡាក់មានមុខស្មើសាច់ ចំនួនរំពឹងទុកសម្រាប់មុខនីមួយៗគឺ \(60\div6=10\) ដង ប៉ុន្តែ ចំនួនជាក់ស្តែងអាចប្រែប្រួលដោយចៃដន្យ។ មុខ ៥ ចេញ \(14\) ដង មិនបញ្ជាក់ថាគ្រាប់ឡុកឡាក់ប្រាកដជា មិនស្មើសាច់ទេ ហើយក៏មិនបញ្ជាក់ថាវាស្មើសាច់ពិតប្រាកដដែរ។ ការបោះបន្ថែមអាចផ្តល់ភស្តុតាងកាន់ តែច្រើនសម្រាប់ការវាយតម្លៃ។

នេះជាសំណួរការផ្តល់ហេតុផលតាមបែបគណិតវិទ្យា។ សិស្សដែលឆ្លើយបានពេញ មិនត្រូវការគណនា ថ្មីទេ គ្រាន់តែត្រូវពន្យល់ថាហេតុអ្វីភាពខុសគ្នារវាង \(14\) និង \(10\) មិនមែនជាភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ នេះជាគំនិត «បម្រែបម្រួល» ដែលជំពូកទី ២ បានពន្យល់រួច។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (៣ ពិន្ទុ)៖ មិនយល់ស្របនឹងពាក្យ «ប្រាកដជា» ដោយប្រើលេខពីក្រាប និងពន្យល់ពីបម្រែបម្រួលដោយចៃដន្យ។ ឧទាហរណ៍៖ មុខ ៥ ចេញ \(14\) ដង ខណៈចំនួនរំពឹងទុកគឺ \(10\) ដង ប៉ុន្តែគ្រាប់ឡុកឡាក់មានមុខស្មើសាច់ក៏អាចមានលទ្ធផលខុសគ្នាបែបនេះ។ ទទួលយកការពន្យល់សមមូល មិនតម្រូវឱ្យសរសេរលេខ \(10\) ជានិច្ចទេ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ បដិសេធការសន្និដ្ឋានប្រាកដ និងពន្យល់ត្រឹមត្រូវពីបម្រែបម្រួលដោយចៃដន្យ ប៉ុន្តែមិនប្រើលេខពីក្រាប។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ បង្ហាញការប្រៀបធៀបមានន័យ ដូចជា \(14\) ទល់នឹងចំនួនរំពឹងទុក \(10\) ប៉ុន្តែមិនពន្យល់ពីបម្រែបម្រួល និងមិនអះអាងថាវាបញ្ជាក់ភាពមិនស្មើសាច់ជាប្រាកដ។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀត រួមទាំងការយល់ស្របថាគ្រាប់ឡុកឡាក់ប្រាកដជាមិនស្មើសាច់ ការបដិសេធដោយគ្មានហេតុផល ឬពាក្យ «ចៃដន្យ» តែឯង។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាភាពមិនច្បាស់លាស់ និងទិន្នន័យ
លទ្ធផលសិក្សាប្រើទិន្នន័យ និងភាពប្រែប្រួលដោយចៃដន្យ ដើម្បីវាយតម្លៃអំណះអំណាង អំពីភាពស្មើសាច់នៃគ្រាប់ឡុកឡាក់។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបកស្រាយ និងវាយតម្លៃ
បរិបទ PISAវិទ្យាសាស្ត្រ
ទម្រង់សំណួរចម្លើយវែង
កម្រិតពុទ្ធិវិភាគ
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៤៖ ធ្វើការជាមួយគំរូច្បាស់លាស់ ហើយសាងសង់ការពន្យល់ និង អំណះអំណាង

កំហុសយល់ច្រឡំញឹកញាប់

  • សំណួរទី ១៖ រង្វង់លើសសរខ្ពស់ជាងគេទីពីរ (មុខ \(2\) ឬមុខ \(6\) ដែលមាន \(11\) ដង) ដោយមិនបានប្រៀប ធៀបទាំង \(6\) សសរជាមុន។
  • សំណួរទី ២៖ ចែកខុសទិសដៅ គឺយក \(60 \div 14\) ជំនួស \(14 \div 60\)។ កំហុសមួយទៀតគឺភ្លេចគុណនឹង \(100\) ដើម្បីប្តូរជាភាគរយ។
  • សំណួរទី ៣៖ គិតថាគម្លាតណាមួយពីចំនួនស្មើគ្នា ជាភស្តុតាងនៃមុខមិនស្មើសាច់ភ្លាមៗ។ សិស្ស ភាគច្រើនយល់ស្របនឹងសេចក្តីអះអាង ដោយភ្លេចថាទិន្នន័យតែងតែប្រែប្រួល ទោះគ្រាប់មានមុខស្មើសាច់ក៏ដោយ។ មនុស្សពេញវ័យក៏ច្រឡំបែបនេះដែរ ពេលទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានធំពីទិន្នន័យតិច។

២. ថ្នាក់ទី ៨

តំណភ្ជាប់កម្មវិធីសិក្សា៖ កន្សោមពីជគណិត (មេរៀនទី ៥) សមីការដឺក្រេទី ១ (មេរៀនទី ៧) និង ក្រាបលើប្លង់កូអរដោនេ (មេរៀនទី ៩)។ លំហាត់ខាងក្រោមប្រៀបធៀបហាងថតចម្លងពីរ គឺហាងមួយគិតថ្លៃ ថេរបូកនឹងថ្លៃតាមចំនួនទំព័រ រីឯមួយទៀតគិតតាមចំនួនទំព័រប៉ុណ្ណោះ។ សិស្សសរសេរកន្សោមសម្រាប់ហាងនីមួយៗ គណនានៅ ២០ ទំព័រ រួចរកចំណុចដែលថ្លៃទាំងពីរស្មើគ្នា គឺជាកន្លែងដែលពិជគណិតធ្វើអ្វីដែលការគណនាម្ដងមួយៗធ្វើមិនបាន។

២.១ ការជ្រើសរើសហាងថតចម្លង

ប្រធានបទការជ្រើសរើសហាងថតចម្លង
ថ្នាក់ថ្នាក់ទី ៨

សំណួរទី ១[២ ពិន្ទុ]

ចូរបំពេញកន្សោមពីជគណិត ដែលបង្ហាញពីថ្លៃសរុប (\(C\)) ជារៀល នៅពេលថតចម្លង \(n\) ទំព័រ សម្រាប់ហាងនីមួយៗ។

ហាង ក៖ \(C =\) .....................................................

ហាង ខ៖ \(C =\) .....................................................

សំណួរទី ២[២ ពិន្ទុ]

ថ្នាក់មួយត្រូវការថតចម្លង \(20\) ទំព័រ។

តើថ្លៃសរុបនៅហាងនីមួយៗ ប៉ុន្មានរៀល? តើហាងណាថោកជាង?

ថ្លៃនៅហាង ក៖ ......................... រៀល

ថ្លៃនៅហាង ខ៖ ......................... រៀល

ហាងថោកជាងគេ៖ .........................

សំណួរទី ៣[៣ ពិន្ទុ]

សិស្សម្នាក់និយាយថា៖

«ហាង ខ តែងតែថោកជាងហាង ក ព្រោះហាង ក គិតថ្លៃចងក្រងបន្ថែម។»

តើអ្នកយល់ស្របនឹងសម្ដីនេះទេ? ចូរពន្យល់ដោយប្រើកន្សោមពីសំណួរទី ១ ឬក្រាបខាងលើ។ បើ ចម្លើយប្តូរទៅតាមចំនួនទំព័រ សូមប្រាប់ថាវាប្តូរនៅត្រង់ណា។

ចម្លើយ និងការពន្យល់៖

ផ្នែកសម្រាប់តែគ្រូប៉ុណ្ណោះ

ដំណោះស្រាយ និងអត្រាកំណែ

ពិន្ទុសរុប៖ ៧ ពិន្ទុ។ យកកម្រិតពិន្ទុខ្ពស់បំផុតដែលចម្លើយបំពេញបាន។ ទទួលយកវិធីផ្សេងដែលត្រឹមត្រូវ និងមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ដូចគ្នា។

សំណួរទី ១

ចម្លើយ៖

\[\text{ហាង ក៖}\quad C = 2{,}000 + 100n \qquad\qquad \text{ហាង ខ៖}\quad C = 150n\]

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ \(C=2{,}000+100n\) និង \(C=150n\) ឬទម្រង់សមមូល។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ កន្សោមមួយត្រឹមត្រូវ រីឯមួយទៀតខុស ឬទុកទទេ។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។ កត់ត្រាដាច់ពីចម្លើយខុស។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាបម្រែបម្រួល និងទំនាក់ទំនង
លទ្ធផលសិក្សាបម្លែងព័ត៌មានអំពីថ្លៃថេរ និងថ្លៃក្នុងមួយទំព័រ ទៅជាកន្សោមថ្លៃសរុប។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបម្លែងបញ្ហា
បរិបទ PISAបុគ្គល
ទម្រង់សំណួរចម្លើយខ្លី
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៣៖ បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយដែលមានការសម្រេចចិត្តជាបន្តបន្ទាប់

សំណួរទី ២

ចម្លើយ៖ សម្រាប់ \(n = 20\)៖

\[\text{ហាង ក៖}\ C = 2{,}000 + 100 \times 20 = 4{,}000 \text{ រៀល} \qquad \text{ហាង ខ៖}\ C = 150 \times 20 = 3{,}000 \text{ រៀល}\]

ហាង ខ ថោកជាង (ថោកជាង \(1{,}000\) រៀល)។

ចម្លើយនេះត្រឹមត្រូវសម្រាប់ \(20\) ទំព័រតែប៉ុណ្ណោះ។ សំណួរទី ៣ សួរថាតើវានៅតែពិតគ្រប់ចំនួនទំព័រដែរឬទេ។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ ហាង ក \(4{,}000\) រៀល ហាង ខ \(3{,}000\) រៀល និងហាង ខ ថោកជាង។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ ថ្លៃទាំងពីរត្រឹមត្រូវ តែមិនជ្រើសហាងថោកជាងបានត្រឹមត្រូវ ឬ ទុកទទេ ឬ ថ្លៃមួយ ត្រឹមត្រូវ និងជ្រើសហាង ខ បានត្រឹមត្រូវ។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាបម្រែបម្រួល និងទំនាក់ទំនង
លទ្ធផលសិក្សាគណនាថ្លៃសរុបតាមចំនួនទំព័រ ហើយប្រៀបធៀប ដើម្បីជ្រើសហាងដែល ថោកជាង។
លំនាំគណិតវិទ្យាការអនុវត្តគណិតវិទ្យា
បរិបទ PISAបុគ្គល
ទម្រង់សំណួរចម្លើយខ្លី
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ២៖ ស្រង់ទិន្នន័យពីតារាង ឬក្រាហ្វិក ហើយបកស្រាយតាមន័យត្រង់

សំណួរទី ៣

ចម្លើយ៖ មិនយល់ស្រប។ សម្ដីនេះពិតសម្រាប់ចំនួនទំព័រតិច ប៉ុន្តែមិនពិតជានិច្ចទេ។

ដើម្បីរកចំណុចដែលថ្លៃទាំងពីរស្មើគ្នា គេបាន៖

\[2{,}000 + 100n = 150n\]
\[2{,}000 = 150n - 100n = 50n\]
\[n = \frac{2{,}000}{50} = 40\]

នៅ \(n = 40\) ទំព័រ ថ្លៃទាំងពីរស្មើគ្នាត្រង់ \(6{,}000\) រៀល។ ចាប់ពី \(41\) ទំព័រឡើងទៅ ហាង ក ចាប់ផ្តើមថោកជាង ព្រោះអត្រា \(100\) រៀល/ទំព័រ របស់ហាង ក ទាបជាងអត្រា \(150\) រៀល/ទំព័រ របស់ហាង ខ ហើយភាពខុសគ្នានេះកាន់តែសំខាន់ ពេលចំនួនទំព័រកើនឡើង រហូតលើសពីថ្លៃចងក្រង។ សិស្សអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយគណនាឧទាហរណ៍ \(n=60\)៖ ហាង ក \(= 2{,}000+6{,}000=8{,}000\) រៀល រីឯហាង ខ \(=150\times60=9{,}000\) រៀល។ ដូច្នេះហាង ក ថោកជាង។

នេះជាសំណួរការផ្តល់ហេតុផលតាមបែបគណិតវិទ្យា។ ចម្លើយត្រឹមត្រូវ មិនមែនជា «ហាងណាល្អជាង» ដាច់ខាតនោះទេ គឺជាការសម្រេចចិត្តដែលចម្លើយប្តូរទៅតាមចំនួនទំព័រ។ សិស្សត្រូវរកលក្ខខណ្ឌ (ចំនួនទំព័រ) ដែលធ្វើឱ្យចម្លើយប្តូរពីហាងមួយទៅហាងមួយទៀត។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (៣ ពិន្ទុ)៖ មិនយល់ស្រប ព្រោះហាង ខ ថោកជាងនៅក្រោម \(40\) ទំព័រ ថ្លៃស្មើគ្នានៅ \(40\) ទំព័រ ហើយហាង ក ថោកជាងនៅលើស \(40\) ទំព័រ។ បញ្ជាក់ដោយកន្សោម តារាងតម្លៃ ឬការអានចំណុចប្រសព្វ និងទីតាំងបន្ទាត់ពីក្រាប។ វិធីអានក្រាបត្រឹមត្រូវមិនតម្រូវឱ្យគណនាបន្ថែមទេ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ បដិសេធដោយឧទាហរណ៍ផ្ទុយត្រឹមត្រូវ ដូចជា \(60\) ទំព័រ៖ \(8{,}000<9{,}000\) តែមិនប្រាប់ចំណុចប្តូរ; ឬរក \(40\) ទំព័របានត្រឹមត្រូវដោយមានភស្តុតាង តែមិនប្រៀបធៀបទាំងពីរខាងនៃ ចំណុចនោះ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ បដិសេធដោយពន្យល់ថាហាង ក អាចថោកជាងពេលទំព័រច្រើន ព្រោះអត្រាក្នុង មួយទំព័រទាបជាង តែគ្មានការប្រៀបធៀបលេខ ឬការអានក្រាបជាក់លាក់។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀត រួមទាំងការយល់ស្របថាហាង ខ តែងតែថោកជាង ឬការបដិសេធ ដោយគ្មានហេតុផល។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាបម្រែបម្រួល និងទំនាក់ទំនង
លទ្ធផលសិក្សាប្រើកន្សោម ឬក្រាប ដើម្បីរកចំណុចថ្លៃស្មើគ្នា និងពន្យល់ថាហាងណា ថោកជាងតាមចំនួនទំព័រ។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបកស្រាយ និងវាយតម្លៃ
បរិបទ PISAបុគ្គល
ទម្រង់សំណួរចម្លើយវែង
កម្រិតពុទ្ធិវិភាគ
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៥៖ បង្កើតគំរូសម្រាប់ស្ថានភាពស្មុគស្មាញ ដោយកំណត់ការសន្មត់

កំហុសយល់ច្រឡំញឹកញាប់

  • សំណួរទី ១៖ កំហុសទូទៅគឺការសរសេរកន្សោមហាង ក ជា \(2{,}000 \times 100n\) ឬ \((2{,}000 + 100)n\) ដោយច្រឡំរវាងផលបូក និងផលគុណ។ សិស្សខ្លះក៏អាចភ្លេចតម្លៃថេរ \(2{,}000\) ទាំងស្រុង ហើយសរសេរតែ \(100n\)។
  • សំណួរទី ២៖ កំហុសទូទៅគឺការគណនាភ្លាមៗដោយមិនប្តូរ \(n=20\) ចូលក្នុងកន្សោមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ជាពិសេសភ្លេចបូក \(2{,}000\) សម្រាប់ហាង ក។
  • សំណួរទី ៣៖
    - កំហុសយល់ច្រឡំនៃសំណួរនេះ គឺការគិតថាចម្លើយពីសំណួរទី ២ ត្រឹមត្រូវសម្រាប់គ្រប់ចំនួនទំព័រ ទាំងអស់។ សិស្សភាគច្រើននឹងឆ្លើយ «យល់ស្រប» ដោយផ្អែកលើលទ្ធផលពីសំណួរទី ២ ដោយមិនបានពិចារណាថាតម្រូវការអាចផ្លាស់ប្តូរ (ចំនួនទំព័រកាន់តែច្រើន)។ នេះជាកំហុសយល់ច្រឡំសំខាន់មួយអំពីទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែរ។ ការសន្និដ្ឋានពីករណីមួយ មិនតែងតែពិតគ្រប់ករណីទេ។
    - សិស្សខ្លះអាចរកឃើញថា \(n=40\) ជាចំណុចស្មើគ្នា ប៉ុន្តែសន្និដ្ឋានខុសថាហាង ខ នៅតែថោកជាងបន្ទាប់ពី \(40\) ដោយច្រឡំទិសដៅ។ គ្រូគួរជំរុញឱ្យសិស្សសាកល្បងលេខធំជាង \(40\) ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ទិសដៅ។

៣. ថ្នាក់ទី ៩

តំណភ្ជាប់កម្មវិធីសិក្សា៖ ត្រីកោណដូចគ្នា (មេរៀនទី ១៦)។ សាលាឃុំបានប្រកាសថាប៉មទឹកថ្មី មានកម្ពស់ ១៥ ម៉ែត្រ ហើយលំហាត់ខាងក្រោមតម្រូវឱ្យសិស្សផ្ទៀងផ្ទាត់អំណះអំណាងនេះតាមរយៈវិធីវាស់ស្រមោល។ សិស្សត្រូវគណនាកម្ពស់ដោយប្រើសមាមាត្រ រួចវិនិច្ឆ័យថាតើលទ្ធផលរបស់ពួកគេ គាំទ្រការប្រកាសនោះដែរឬទេ។

៣.១ កម្ពស់ប៉មទឹក

ប្រធានបទកម្ពស់ប៉មទឹក
ថ្នាក់ថ្នាក់ទី ៩

សំណួរទី ១[២ ពិន្ទុ]

ដោយប្រើគោលការណ៍ត្រីកោណដូចគ្នា ចូរគណនាកម្ពស់របស់ប៉មទឹកតាមទិន្នន័យខាងលើ។ ចូរបង្ហាញវិធីគណនារបស់អ្នក។

ចម្លើយ៖ ......................... ម៉ែត្រ

សំណួរទី ២[១ ពិន្ទុ]

ក្នុងចំណោមលក្ខខណ្ឌខាងក្រោម តើមួយណាធានាថាមុំពន្លឺព្រះអាទិត្យលើវត្ថុទាំងពីរដូចគ្នា សម្រាប់ វិធីវាស់នេះ?

  • ក. ស្រមោលទាំងពីរត្រូវបានវាស់នៅថ្ងៃតែមួយ
  • ខ. ស្រមោលទាំងពីរត្រូវបានវាស់ក្នុងពេលតែមួយ
  • គ. ស្រមោលទាំងពីរត្រូវបានវាស់ដោយប្រើខ្សែវាស់តែមួយ
  • ឃ. ស្រមោលទាំងពីរត្រូវតែមានប្រវែងស្មើគ្នា

សំណួរទី ៣[៣ ពិន្ទុ]

ដោយផ្អែកលើលទ្ធផលគណនារបស់អ្នកនៅសំណួរទី ១ តើលទ្ធផលនោះគាំទ្រសេចក្តីប្រកាសរបស់ សាលាឃុំថា ប៉មទឹកមានកម្ពស់ \(15\) ម៉ែត្រ ដែរឬទេ? ចូរពន្យល់ហេតុផលរបស់អ្នក។

ចម្លើយ និងការពន្យល់៖

ផ្នែកសម្រាប់តែគ្រូប៉ុណ្ណោះ

ដំណោះស្រាយ និងអត្រាកំណែ

ពិន្ទុសរុប៖ ៦ ពិន្ទុ។ យកកម្រិតពិន្ទុខ្ពស់បំផុតដែលចម្លើយបំពេញបាន។ ទទួលយកវិធីផ្សេងដែលត្រឹមត្រូវ និងមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ដូចគ្នា។

សំណួរទី ១

ចម្លើយ៖ ចម្លើយត្រឹមត្រូវគឺ \(14{.}4\) ម៉ែត្រ។

ដោយសារត្រីកោណទាំងពីរដូចគ្នា (មុំចេញពីព្រះអាទិត្យដូចគ្នា) សមាមាត្រកម្ពស់នឹងស្រមោលនៃទាំង ពីរ ត្រូវតែស្មើគ្នា៖

\[\frac{\text{កម្ពស់ប៉មទឹក}}{\text{ស្រមោលប៉មទឹក}} = \frac{\text{កម្ពស់សិស្ស}}{\text{ស្រមោលសិស្ស}} \qquad\Longrightarrow\qquad \frac{h}{18} = \frac{1{.}6}{2}\]
\[h = 18 \times \frac{1{.}6}{2} = 18 \times 0{.}8 = 14{.}4 \text{ ម៉ែត្រ}\]

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ \(14.4\) ម៉ែត្រ និងវិធីសមាមាត្រត្រឹមត្រូវ ដូចជា \(h/18=1.6/2\)។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ វិធីសមាមាត្រត្រឹមត្រូវតែគណនាខុស ឬ ឆ្លើយ \(14.4\) ម៉ែត្រ ដោយគ្មានប្រមាណវិធី។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាប្រើត្រីកោណដូចគ្នា ដើម្បីបង្កើតសមាមាត្រ និងគណនាកម្ពស់វត្ថុតាមប្រវែង ស្រមោល។
លំនាំគណិតវិទ្យាការអនុវត្តគណិតវិទ្យា
បរិបទ PISAវិទ្យាសាស្ត្រ
ទម្រង់សំណួរចម្លើយវែង
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៣៖ បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយដែលមានការសម្រេចចិត្តជាបន្តបន្ទាប់

សំណួរទី ២

ចម្លើយ៖ ចម្លើយត្រឹមត្រូវគឺ ខ. ស្រមោលទាំងពីរត្រូវបានវាស់ក្នុងពេលតែមួយ។ ដោយផ្អែក លើមុំពន្លឺ ព្រះអាទិត្យ ដូចគ្នាសម្រាប់វត្ថុទាំងពីរ។ សម្រាប់វត្ថុនៅទីតាំងក្បែរគ្នា ការវាស់ក្នុងពេលតែមួយធានាថា មុំពន្លឺព្រះអាទិត្យដូចគ្នា។ ការវាស់នៅថ្ងៃតែមួយ តែពេលខុសគ្នា មិនធានាលក្ខខណ្ឌនេះទេ។

ខ្សែវាស់តែមួយ ឬស្រមោលស្មើគ្នាមិនមែនជាលក្ខខណ្ឌកំណត់មុំនោះឡើយ។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ ខ. វាស់ស្រមោលទាំងពីរក្នុងពេលតែមួយ។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។

សំណួរពហុជ្រើសរើសមានតែពិន្ទុពេញ ឬគ្មានពិន្ទុ ព្រោះសិស្សធ្វើការសម្រេចចិត្តតែម្តង។

លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាសម្គាល់លក្ខខណ្ឌនៃការវាស់ស្រមោល ដែលធានាមុំពន្លឺដូចគ្នាសម្រាប់ប្រើត្រីកោណដូចគ្នា។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបម្លែងបញ្ហា
បរិបទ PISAវិទ្យាសាស្ត្រ
ទម្រង់សំណួរពហុជ្រើសរើស
កម្រិតពុទ្ធិវិភាគ
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៤៖ ធ្វើការជាមួយគំរូច្បាស់លាស់ ហើយសាងសង់ការពន្យល់ និង អំណះអំណាង

សំណួរទី ៣

ចម្លើយ៖ គ្មានចម្លើយត្រឹមត្រូវតែមួយទេ។ សិស្សអាចនិយាយថាភស្តុតាងគាំទ្រសមហេតុផល ឬថាមិន ទាន់គ្រប់គ្រាន់ទាំងស្រុង ដរាបណាការពន្យល់ផ្អែកលើគំនិតត្រឹមត្រូវ។ លទ្ធផល \(14.4\) ម៉ែត្រខុសពី \(15\) ម៉ែត្រ \(0.6\) ម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែស្រមោលត្រូវបានបង្គត់ដល់ម៉ែត្រជិតបំផុត ដូច្នេះលេខទាំងនេះមិនមែនជាការវាស់ពិតប្រាកដទេ។ ឧទាហរណ៍ បើស្រមោលសិស្សពិតជាវែង \(1.92\) ម៉ែត្រ ដែលបង្គត់បាន \(2\) ម៉ែត្រ និងស្រមោលប៉មវែង \(18\) ម៉ែត្រ នោះកម្ពស់ប៉មគឺ \(18\times1.6\div1.92=15\) ម៉ែត្រ។ ដូច្នេះកម្ពស់ប្រកាសអាចស្របនឹងទិន្នន័យ ប៉ុន្តែត្រូវការវាស់ឱ្យម៉ត់ចត់ជាងនេះ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់កម្ពស់។

នេះជាសំណួរការផ្តល់ហេតុផលតាមបែបគណិតវិទ្យា។ សិស្សដែលឆ្លើយបានពេញលេញ មិនគួរគ្រាន់ តែប្រៀបធៀបលេខពីរដោយផ្ទាល់ (\(14{.}4 \neq 15\)) ទេ គឺត្រូវពិចារណាថាការវាស់វែងជាក់ស្តែង តែងតែមានកម្រិត ភាពជាក់លាក់។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (៣ ពិន្ទុ)៖ ប្រៀបធៀប \(14.4\) និង \(15\) ម៉ែត្រ ហើយពន្យល់ថាការបង្គត់ស្រមោលដល់ម៉ែត្រ ឬភាពមិនច្បាស់នៃគែមស្រមោលធ្វើឱ្យលទ្ធផលមិនជាក់លាក់។ ដូច្នេះ \(15\) ម៉ែត្រអាចស្របនឹងទិន្នន័យ ប៉ុន្តែមិនត្រូវបានបញ្ជាក់យ៉ាងពិតប្រាកដ។ ទទួលយកទាំង «សមហេតុផល» និង «ត្រូវវាស់ឱ្យម៉ត់ចត់ជាង នេះ» បើហេតុផលដូចគ្នា។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ ប្រៀបធៀប \(14.4\) និង \(15\) ត្រឹមត្រូវ ដោយមិនអះអាងភាពប្រាកដ តែមិនពន្យល់ មូលហេតុនៃភាពមិនជាក់លាក់ ឬពន្យល់ភាពមិនជាក់លាក់ត្រឹមត្រូវដោយប្រើលទ្ធផលខុសពីសំណួរទី ១ ដែលមកពីកំហុសនព្វន្ធតែមួយ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ សម្គាល់ការបង្គត់ ឬការវាស់មិនជាក់លាក់ដោយហេតុផលត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែមិន ភ្ជាប់ទៅលទ្ធផលគណនា និងកម្ពស់ប្រកាស។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀត រួមទាំងថា «ត្រឹមត្រូវប្រាកដ ព្រោះជិតគ្នា» ឬ «ខុសប្រាកដ ព្រោះលេខមិនស្មើគ្នា»។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាប្រៀបធៀបកម្ពស់គណនានឹងកម្ពស់ប្រកាស ហើយវាយតម្លៃភាពស្របគ្នា ដោយគិតពីការបង្គត់រង្វាស់។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបកស្រាយ និងវាយតម្លៃ
បរិបទ PISAវិទ្យាសាស្ត្រ
ទម្រង់សំណួរចម្លើយវែង
កម្រិតពុទ្ធិវិភាគ
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៥៖ បង្កើតគំរូសម្រាប់ស្ថានភាពស្មុគស្មាញ ដោយកំណត់ការសន្មត់

កំហុសយល់ច្រឡំញឹកញាប់

  • សំណួរទី ១៖ កំហុសទូទៅបំផុតគឺការដាក់សមាមាត្របញ្ច្រាស \(h/18 = 2/1{.}6\) ជំនួសឱ្យ \(h/18 = 1{.}6/2\) ដែលឱ្យលទ្ធផល \(22{.}5\) ម៉ែត្រ។ លេខនេះគ្រោះថ្នាក់ជាងគេ ព្រោះវាមើលទៅសមហេតុផលសម្រាប់ប៉មទឹកមួយ ដូច្នេះសិស្សមិនអាចដឹងថាខ្លួនខុស ដោយគ្រាន់តែមើលចម្លើយចុងក្រោយបានទេ។ សិស្សខ្លះទៀតបូក ឬដកលេខទាំងបីដោយផ្ទាល់ ដោយមិនប្រើសមាមាត្រទាល់តែសោះ ដូចជា \(18 - 2 + 1{.}6 = 17{.}6\)។ ការផ្គូផ្គង «កម្ពស់ទល់នឹងស្រមោលនៃវត្ថុតែមួយ» គឺជាចំណុចដែលត្រូវពិនិត្យមុនគេ នៅពេលដំណោះស្រាយរបស់សិស្សខុស។
  • សំណួរទី ២៖ ចម្លើយខុសដែលជួបច្រើនជាងគេគឺ ក។ សិស្សដឹងថាពេលវេលាពាក់ព័ន្ធ តែគិតថា «ថ្ងៃ តែមួយ» គ្រប់គ្រាន់ហើយ ដោយមិនទាន់យល់ថាមុំពន្លឺព្រះអាទិត្យប្រែប្រួលពេញមួយថ្ងៃ។ នេះជាការយល់ដឹងពាក់កណ្តាល មិនមែនជាការមិនដឹងអ្វីសោះទេ ដូច្នេះការសន្ទនាបន្តមានតម្លៃជាងការកែចម្លើយភ្លាម។ ចម្លើយ គ ច្រឡំលក្ខខណ្ឌនៃភាពម៉ត់ចត់ក្នុងការវាស់ ជាមួយលក្ខខណ្ឌគណិតវិទ្យា។ ចម្លើយ ឃ ច្រឡំត្រីកោណដូចគ្នា ជាមួយត្រីកោណស្មើគ្នា ព្រោះចំណុចនៃវិធីនេះគឺថាស្រមោលទាំងពីរខុសគ្នា តែសមាមាត្ររបស់វាដូចគ្នា។
  • សំណួរទី ៣ (ការទុកចិត្តលើភាពពិតប្រាកដ)៖ កំហុសស្នូលនៃសំណួរនេះ គឺការគិតថាការគណនាគណិតវិទ្យាតែងតែផ្តល់ចម្លើយពិតប្រាកដ។ សិស្សដែលមិនធ្លាប់ជួបគំនិត «កំហុសវាស់វែង» នឹងឆ្លើយភ្លាមថា «ខុសទាំងស្រុង» ព្រោះ \(14{.}4 \neq 15\) ដោយមិនបានគិតថាស្រមោលដែលវាស់បានត្រឹមខ្ទង់ម៉ែត្រ មិនអាចឱ្យចម្លើយជាក់លាក់ដល់ខ្ទង់ដប់ភាគមួយម៉ែត្របានឡើយ។