ក្របខណ្ឌគណិតវិទ្យារបស់ PISA ២០២២ សេចក្តីព្រាងមាតិកា ០.៦
តេស្ត CBA ↗

សន្លឹកកិច្ចការសម្រាប់ថ្នាក់ទី ៨

២. សន្លឹកកិច្ចការសម្រាប់ថ្នាក់ទី ៨

សន្លឹកកិច្ចការនេះផ្តោតលើមាត្រដ្ឋាន ការប្រៀបធៀបថ្លៃបោះពុម្ព និងចំណុះអាងទឹក។ សូមជ្រើសប្រធានបទឱ្យស្របនឹងមេរៀនដែលបានបង្រៀន ហើយពិនិត្យការប្តូរឯកតា និងការពន្យល់ជម្រើសរបស់សិស្ស។

លំហាត់ទាំងនេះភ្ជាប់ទៅនឹងទំហំសមាមាត្រនិងភាគរយ រង្វាស់រង្វាល់ កន្សោមពីជគណិត ផ្ទៃក្រឡា ពហុកោណ រូបធរណីមាត្រដែលមានវិមាត្របី និងមាត្រដ្ឋាន (មេរៀនទី ៣ ទី ៤ ទី ៥ ទី ១៤ ទី ១៧ និងទី ១៨)។ សមីការដឺក្រេទី ១ និងក្រាបអាចប្រើជាវិធីបន្ថែមក្នុងលំហាត់ថ្លៃបោះពុម្ព។

២.១ លំហាត់សង្ខេប ថ្នាក់ទី ៨៖ ប្លង់សួនច្បារសាលា

ប្រធានបទG8-EX-01: ប្លង់សួនច្បារសាលា
ថ្នាក់ថ្នាក់ទី ៨

សំណួរទី ១[១ ពិន្ទុ]

តើបណ្តោយពិតនៃសួនបន្លែនេះមានប៉ុន្មានម៉ែត្រ?

ចម្លើយ៖ .........................

សំណួរទី ២[២ ពិន្ទុ]

តើផ្ទៃក្រឡាពិតនៃសួនបន្លែនេះមានប៉ុន្មានម៉ែត្រការ៉េ? បង្ហាញវិធីគណនា។

ចម្លើយ និងការពន្យល់៖

សំណួរទី ៣[៣ ពិន្ទុ]

សិស្សម្នាក់និយាយថា៖ «ផ្ទៃក្រឡាលើប្លង់គឺ \(10\) សង់ទីម៉ែត្រការ៉េ។ មាត្រដ្ឋានគឺ \(1:200\) ដូច្នេះ ផ្ទៃក្រឡាពិតគឺ \(10 \times 200 = 2{,}000\) ម៉ែត្រការ៉េ។»

តើការគិតនេះត្រឹមត្រូវឬទេ? ចូរពន្យល់។

ចម្លើយ និងការពន្យល់៖

ផ្នែកសម្រាប់តែគ្រូប៉ុណ្ណោះ

ដំណោះស្រាយ និងអត្រាកំណែ

ពិន្ទុសរុប៖ ៦ ពិន្ទុ។ យកកម្រិតពិន្ទុខ្ពស់បំផុតដែលចម្លើយបំពេញបាន។

សំណួរទី ១

ចម្លើយ៖ \(4 \times 200 = 800\) ស.ម \(= 8\) ម៉ែត្រ។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ \(8\) ម៉ែត្រ ឬ \(8\) ដោយគ្មានឯកតា។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀត រួមទាំង \(800\) ស.ម ដែលមិនទាន់ប្តូរទៅម៉ែត្រតាមការស្នើសុំ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាអានរង្វាស់លើប្លង់ ប្រើមាត្រដ្ឋាន និងប្តូរឯកតា ដើម្បីរកប្រវែងពិតជាម៉ែត្រ។
លំនាំគណិតវិទ្យាការអនុវត្តគណិតវិទ្យា
បរិបទ PISAសង្គម
ទម្រង់សំណួរចម្លើយខ្លី
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ១ខ៖ ការគណនាខ្លីតាមការណែនាំ ដោយប្រើតារាង ឬក្រាហ្វិកសាមញ្ញ

សំណួរទី ២

ចម្លើយ៖ \(40\) ម៉ែត្រការ៉េ។

ទទឹងពិត៖ \(2{.}5 \times 200 = 500\) ស.ម \(= 5\) ម៉ែត្រ។ ផ្ទៃក្រឡា៖ \(8 \times 5 = 40\) ម៉ែត្រការ៉េ។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ \(40\) ម៉ែត្រការ៉េ និង ប្តូរប្រវែងរួចគុណ \(8\times5\) ឬ \(10\times200^2=400{,}000\) ស.ម\(^2\) រួចចែកនឹង \(10{,}000\)។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ វិធីត្រឹមត្រូវតែមានកំហុសគណនា ឬប្តូរឯកតា ឬឆ្លើយ \(40\) ម៉ែត្រការ៉េ ដោយគ្មានប្រមាណវិធី។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាប្រើមាត្រដ្ឋាន និងរូបមន្តផ្ទៃក្រឡាចតុកោណកែង ដើម្បីរកផ្ទៃក្រឡាពិត ជាម៉ែត្រការ៉េ។
លំនាំគណិតវិទ្យាការអនុវត្តគណិតវិទ្យា
បរិបទ PISAសង្គម
ទម្រង់សំណួរចម្លើយវែង
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ២៖ ស្រង់ទិន្នន័យពីតារាង ឬក្រាហ្វិក ហើយបកស្រាយតាមន័យត្រង់

សំណួរទី ៣

ចម្លើយ៖ មិនត្រឹមត្រូវទេ។ មាត្រដ្ឋាន \(1:200\) អនុវត្តលើប្រវែង មិនមែនលើផ្ទៃក្រឡាទេ។ ដោយសារជ្រុងទាំងពីរត្រូវគុណនឹង \(200\) ផ្ទៃក្រឡាត្រូវគុណនឹង \(200 \times 200 = 40{,}000\)។

ការគណនាត្រឹមត្រូវ៖ \(10\) ស.ម\(^2 \times 40{,}000 = 400{,}000\) ស.ម\(^2 = 40\) ម៉ែត្រការ៉េ ។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (៣ ពិន្ទុ)៖ បដិសេធ និងពន្យល់ថាត្រូវគុណប្រវែងទាំងពីរនឹង \(200\) ដូច្នេះផ្ទៃក្រឡាគុណនឹង \(200^2\)។ ទទួលយកការគណនាតាមជ្រុងទាំងពីរ និងការប្តូរឯកតាដែលបង្ហាញគំនិតនេះ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ បដិសេធ ហើយបាន \(40\) ម៉ែត្រការ៉េ តែមិនពន្យល់មូលហេតុនៃមាត្រដ្ឋានការេ ឬ បង្ហាញត្រឹមត្រូវថា \(10\) ស.ម\(^2\times200\) មិនអាចប្តូរដោយផ្ទាល់ទៅម៉ែត្រការ៉េ ដោយមិនទាន់កែការគុណ មាត្រដ្ឋាន។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ បដិសេធ និងយោងថាលទ្ធផលខុសពីសំណួរទី ២ តែគ្មានលេខ ឬការពន្យល់ បន្ថែម។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាសម្គាល់ និងពន្យល់កំហុសក្នុងការប្រើមាត្រដ្ឋានប្រវែង និងឯកតា ដើម្បី គណនាផ្ទៃក្រឡា។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបកស្រាយ និងវាយតម្លៃ
បរិបទ PISAសង្គម
ទម្រង់សំណួរចម្លើយវែង
កម្រិតពុទ្ធិវិភាគ
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៣៖ បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយដែលមានការសម្រេចចិត្តជាបន្តបន្ទាប់

២.២ ការជ្រើសរើសហាងថតចម្លង

ប្រធានបទការជ្រើសរើសហាងថតចម្លង
ថ្នាក់ថ្នាក់ទី ៨

សំណួរទី ១[២ ពិន្ទុ]

ចូរបំពេញកន្សោមពីជគណិត ដែលបង្ហាញពីថ្លៃសរុប (\(C\)) ជារៀល នៅពេលថតចម្លង \(n\) ទំព័រ សម្រាប់ហាងនីមួយៗ។

ហាង ក៖ \(C =\) .....................................................

ហាង ខ៖ \(C =\) .....................................................

សំណួរទី ២[២ ពិន្ទុ]

ថ្នាក់មួយត្រូវការថតចម្លង \(20\) ទំព័រ។

តើថ្លៃសរុបនៅហាងនីមួយៗ ប៉ុន្មានរៀល? តើហាងណាថោកជាង?

ថ្លៃនៅហាង ក៖ ......................... រៀល

ថ្លៃនៅហាង ខ៖ ......................... រៀល

ហាងថោកជាងគេ៖ .........................

សំណួរទី ៣[៣ ពិន្ទុ]

សិស្សម្នាក់និយាយថា៖

«ហាង ខ តែងតែថោកជាងហាង ក ព្រោះហាង ក គិតថ្លៃចងក្រងបន្ថែម។»

តើអ្នកយល់ស្របនឹងសម្ដីនេះទេ? ចូរពន្យល់ដោយប្រើកន្សោមពីសំណួរទី ១ ឬក្រាបខាងលើ។ បើ ចម្លើយប្តូរទៅតាមចំនួនទំព័រ សូមប្រាប់ថាវាប្តូរនៅត្រង់ណា។

ចម្លើយ និងការពន្យល់៖

ផ្នែកសម្រាប់តែគ្រូប៉ុណ្ណោះ

ដំណោះស្រាយ និងអត្រាកំណែ

ពិន្ទុសរុប៖ ៧ ពិន្ទុ។ យកកម្រិតពិន្ទុខ្ពស់បំផុតដែលចម្លើយបំពេញបាន។ ទទួលយកវិធីផ្សេងដែលត្រឹមត្រូវ និងមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ដូចគ្នា។

សំណួរទី ១

ចម្លើយ៖

\[\text{ហាង ក៖}\quad C = 2{,}000 + 100n \qquad\qquad \text{ហាង ខ៖}\quad C = 150n\]

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ \(C=2{,}000+100n\) និង \(C=150n\) ឬទម្រង់សមមូល។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ កន្សោមមួយត្រឹមត្រូវ រីឯមួយទៀតខុស ឬទុកទទេ។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។ កត់ត្រាដាច់ពីចម្លើយខុស។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាបម្រែបម្រួល និងទំនាក់ទំនង
លទ្ធផលសិក្សាបម្លែងព័ត៌មានអំពីថ្លៃថេរ និងថ្លៃក្នុងមួយទំព័រ ទៅជាកន្សោមថ្លៃសរុប។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបម្លែងបញ្ហា
បរិបទ PISAបុគ្គល
ទម្រង់សំណួរចម្លើយខ្លី
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៣៖ បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយដែលមានការសម្រេចចិត្តជាបន្តបន្ទាប់

សំណួរទី ២

ចម្លើយ៖ សម្រាប់ \(n = 20\)៖

\[\text{ហាង ក៖}\ C = 2{,}000 + 100 \times 20 = 4{,}000 \text{ រៀល} \qquad \text{ហាង ខ៖}\ C = 150 \times 20 = 3{,}000 \text{ រៀល}\]

ហាង ខ ថោកជាង (ថោកជាង \(1{,}000\) រៀល)។

ចម្លើយនេះត្រឹមត្រូវសម្រាប់ \(20\) ទំព័រតែប៉ុណ្ណោះ។ សំណួរទី ៣ សួរថាតើវានៅតែពិតគ្រប់ចំនួនទំព័រដែរឬទេ។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ ហាង ក \(4{,}000\) រៀល ហាង ខ \(3{,}000\) រៀល និងហាង ខ ថោកជាង។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ ថ្លៃទាំងពីរត្រឹមត្រូវ តែមិនជ្រើសហាងថោកជាងបានត្រឹមត្រូវ ឬ ទុកទទេ ឬ ថ្លៃមួយ ត្រឹមត្រូវ និងជ្រើសហាង ខ បានត្រឹមត្រូវ។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាបម្រែបម្រួល និងទំនាក់ទំនង
លទ្ធផលសិក្សាគណនាថ្លៃសរុបតាមចំនួនទំព័រ ហើយប្រៀបធៀប ដើម្បីជ្រើសហាងដែល ថោកជាង។
លំនាំគណិតវិទ្យាការអនុវត្តគណិតវិទ្យា
បរិបទ PISAបុគ្គល
ទម្រង់សំណួរចម្លើយខ្លី
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ២៖ ស្រង់ទិន្នន័យពីតារាង ឬក្រាហ្វិក ហើយបកស្រាយតាមន័យត្រង់

សំណួរទី ៣

ចម្លើយ៖ មិនយល់ស្រប។ សម្ដីនេះពិតសម្រាប់ចំនួនទំព័រតិច ប៉ុន្តែមិនពិតជានិច្ចទេ។

ដើម្បីរកចំណុចដែលថ្លៃទាំងពីរស្មើគ្នា គេបាន៖

\[2{,}000 + 100n = 150n\]
\[2{,}000 = 150n - 100n = 50n\]
\[n = \frac{2{,}000}{50} = 40\]

នៅ \(n = 40\) ទំព័រ ថ្លៃទាំងពីរស្មើគ្នាត្រង់ \(6{,}000\) រៀល។ ចាប់ពី \(41\) ទំព័រឡើងទៅ ហាង ក ចាប់ផ្តើមថោកជាង ព្រោះអត្រា \(100\) រៀល/ទំព័រ របស់ហាង ក ទាបជាងអត្រា \(150\) រៀល/ទំព័រ របស់ហាង ខ ហើយភាពខុសគ្នានេះកាន់តែសំខាន់ ពេលចំនួនទំព័រកើនឡើង រហូតលើសពីថ្លៃចងក្រង។ សិស្សអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយគណនាឧទាហរណ៍ \(n=60\)៖ ហាង ក \(= 2{,}000+6{,}000=8{,}000\) រៀល រីឯហាង ខ \(=150\times60=9{,}000\) រៀល។ ដូច្នេះហាង ក ថោកជាង។

នេះជាសំណួរការផ្តល់ហេតុផលតាមបែបគណិតវិទ្យា។ ចម្លើយត្រឹមត្រូវ មិនមែនជា «ហាងណាល្អជាង» ដាច់ខាតនោះទេ គឺជាការសម្រេចចិត្តដែលចម្លើយប្តូរទៅតាមចំនួនទំព័រ។ សិស្សត្រូវរកលក្ខខណ្ឌ (ចំនួនទំព័រ) ដែលធ្វើឱ្យចម្លើយប្តូរពីហាងមួយទៅហាងមួយទៀត។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (៣ ពិន្ទុ)៖ មិនយល់ស្រប ព្រោះហាង ខ ថោកជាងនៅក្រោម \(40\) ទំព័រ ថ្លៃស្មើគ្នានៅ \(40\) ទំព័រ ហើយហាង ក ថោកជាងនៅលើស \(40\) ទំព័រ។ បញ្ជាក់ដោយកន្សោម តារាងតម្លៃ ឬការអានចំណុចប្រសព្វ និងទីតាំងបន្ទាត់ពីក្រាប។ វិធីអានក្រាបត្រឹមត្រូវមិនតម្រូវឱ្យគណនាបន្ថែមទេ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ បដិសេធដោយឧទាហរណ៍ផ្ទុយត្រឹមត្រូវ ដូចជា \(60\) ទំព័រ៖ \(8{,}000<9{,}000\) តែមិនប្រាប់ចំណុចប្តូរ; ឬរក \(40\) ទំព័របានត្រឹមត្រូវដោយមានភស្តុតាង តែមិនប្រៀបធៀបទាំងពីរខាងនៃ ចំណុចនោះ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ បដិសេធដោយពន្យល់ថាហាង ក អាចថោកជាងពេលទំព័រច្រើន ព្រោះអត្រាក្នុង មួយទំព័រទាបជាង តែគ្មានការប្រៀបធៀបលេខ ឬការអានក្រាបជាក់លាក់។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀត រួមទាំងការយល់ស្របថាហាង ខ តែងតែថោកជាង ឬការបដិសេធ ដោយគ្មានហេតុផល។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាបម្រែបម្រួល និងទំនាក់ទំនង
លទ្ធផលសិក្សាប្រើកន្សោម ឬក្រាប ដើម្បីរកចំណុចថ្លៃស្មើគ្នា និងពន្យល់ថាហាងណា ថោកជាងតាមចំនួនទំព័រ។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបកស្រាយ និងវាយតម្លៃ
បរិបទ PISAបុគ្គល
ទម្រង់សំណួរចម្លើយវែង
កម្រិតពុទ្ធិវិភាគ
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៥៖ បង្កើតគំរូសម្រាប់ស្ថានភាពស្មុគស្មាញ ដោយកំណត់ការសន្មត់

កំហុសយល់ច្រឡំញឹកញាប់

  • សំណួរទី ១៖ កំហុសទូទៅគឺការសរសេរកន្សោមហាង ក ជា \(2{,}000 \times 100n\) ឬ \((2{,}000 + 100)n\) ដោយច្រឡំរវាងផលបូក និងផលគុណ។ សិស្សខ្លះក៏អាចភ្លេចតម្លៃថេរ \(2{,}000\) ទាំងស្រុង ហើយសរសេរតែ \(100n\)។
  • សំណួរទី ២៖ កំហុសទូទៅគឺការគណនាភ្លាមៗដោយមិនប្តូរ \(n=20\) ចូលក្នុងកន្សោមឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ជាពិសេសភ្លេចបូក \(2{,}000\) សម្រាប់ហាង ក។
  • សំណួរទី ៣៖
    - កំហុសយល់ច្រឡំនៃសំណួរនេះ គឺការគិតថាចម្លើយពីសំណួរទី ២ ត្រឹមត្រូវសម្រាប់គ្រប់ចំនួនទំព័រ ទាំងអស់។ សិស្សភាគច្រើននឹងឆ្លើយ «យល់ស្រប» ដោយផ្អែកលើលទ្ធផលពីសំណួរទី ២ ដោយមិនបានពិចារណាថាតម្រូវការអាចផ្លាស់ប្តូរ (ចំនួនទំព័រកាន់តែច្រើន)។ នេះជាកំហុសយល់ច្រឡំសំខាន់មួយអំពីទំនាក់ទំនងលីនេអ៊ែរ។ ការសន្និដ្ឋានពីករណីមួយ មិនតែងតែពិតគ្រប់ករណីទេ។
    - សិស្សខ្លះអាចរកឃើញថា \(n=40\) ជាចំណុចស្មើគ្នា ប៉ុន្តែសន្និដ្ឋានខុសថាហាង ខ នៅតែថោកជាងបន្ទាប់ពី \(40\) ដោយច្រឡំទិសដៅ។ គ្រូគួរជំរុញឱ្យសិស្សសាកល្បងលេខធំជាង \(40\) ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ទិសដៅ។

២.៣ តើធុងទឹកសហគមន៍មានចំណុះគ្រប់គ្រាន់ទេ?

ប្រធានបទU024: តើធុងទឹកសហគមន៍មានចំណុះគ្រប់គ្រាន់ទេ?
ថ្នាក់ថ្នាក់ទី ៨

សំណួរទី ១[១ ពិន្ទុ]

តើរូបមន្តមួយណាខាងក្រោម ត្រឹមត្រូវសម្រាប់គណនាមាឌ (\(V\)) នៃធុងទឹករាងស៊ីឡាំងនេះ ដោយផ្អែក លើកាំ (\(r\)) និងកម្ពស់ (\(h\))? ក្នុងជម្រើសខាងក្រោម \(d\) តំណាងឱ្យអង្កត់ផ្ចិត។

  • ក. \(V = \pi r^2 h\)
  • ខ. \(V = \pi d^2 h\)
  • គ. \(V = 2\pi r h\)
  • ឃ. \(V = \pi r h\)

សំណួរទី ២[២ ពិន្ទុ]

ដោយប្រើរូបមន្តត្រឹមត្រូវ ចូរគណនាមាឌនៃធុងទឹកនេះជាម៉ែត្រគូប រួចបម្លែងទៅជាលីត្រ។ (ចងចាំថា \(1\) ម៉ែត្រគូប \(= 1{,}000\) លីត្រ)

មាឌ៖ ......................... ម៉ែត្រគូប

ចំណុះជាលីត្រ៖ ......................... លីត្រ

សំណួរទី ៣[៣ ពិន្ទុ]

ដោយផ្អែកលើចំណុះដែលអ្នកបានគណនា និងតម្រូវការទឹកប្រចាំថ្ងៃរបស់ភូមិ (គ្រួសារ \(40\) គ្រួសារ គ្រួសារនីមួយៗត្រូវការប្រហែល \(150\) លីត្រ)។

តើធុងទឹកនេះមានចំណុះគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ភូមិមួយថ្ងៃដែរឬទេ? ចូរពន្យល់ដោយប្រើលេខដែលអ្នកបានគណនា។

ចម្លើយ និងការពន្យល់៖

ផ្នែកសម្រាប់តែគ្រូប៉ុណ្ណោះ

ដំណោះស្រាយ និងអត្រាកំណែ

ពិន្ទុសរុប៖ ៦ ពិន្ទុ។ យកកម្រិតពិន្ទុខ្ពស់បំផុតដែលចម្លើយបំពេញបាន។ ទទួលយកវិធីផ្សេងដែលត្រឹមត្រូវ និងមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ដូចគ្នា។

សំណួរទី ១

ចម្លើយ៖ ចម្លើយត្រឹមត្រូវគឺ ក (\(V = \pi r^2 h\))។

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ ជ្រើសរើស ក។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ជ្រើសរើសចម្លើយផ្សេង។
  • គ្មានចម្លើយ៖ មិនបានជ្រើសរើសអ្វីទាំងអស់។

សំណួរពហុជ្រើសរើសនេះមានតែពិន្ទុពេញ ឬគ្មានពិន្ទុ ព្រោះសិស្សធ្វើការសម្រេចចិត្តតែម្តង។ ចម្លើយខ (\(\pi d^2h\)) យកអង្កត់ផ្ចិតមកប្រើដោយផ្ទាល់ជំនួសកាំ — កំហុសសាមញ្ញនៅពេលអានរូបភាព។ ចម្លើយគ (\(2\pi rh\)) ជារូបមន្តផ្ទៃខាងកោងនៃស៊ីឡាំង ដោយមិនរាប់បាតទាំងពីរ មិនមែនមាឌទេ។ ចម្លើយឃ (\(\pi rh\)) ភ្លេចដាក់និទស្សន្តលើកាំ។

លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាសម្គាល់រាងស៊ីឡាំង និងជ្រើសរូបមន្តមាឌដែលប្រើកាំ និងកម្ពស់បានត្រឹម ត្រូវ។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបម្លែងបញ្ហា
បរិបទ PISAសង្គម
ទម្រង់សំណួរពហុជ្រើសរើស
កម្រិតពុទ្ធិយល់
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៣៖ បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយដែលមានការសម្រេចចិត្តជាបន្តបន្ទាប់

សំណួរទី ២

ចម្លើយ៖

\[V = \pi r^2 h \approx 3.14 \times 1^2 \times 2 = 6.28 \text{ ម៉ែត្រគូប}\]
\[6.28 \times 1{,}000 = 6{,}280 \text{ លីត្រ}\]

អត្រាកំណែ៖

  • ពិន្ទុពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ \(6.28\) ម៉ែត្រគូប និង \(6{,}280\) លីត្រ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ តម្លៃមួយក្នុងចំណោមពីរត្រឹមត្រូវ រីឯមួយទៀតខុស ឬទុកទទេ។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាគណនាមាឌស៊ីឡាំងតាមរង្វាស់ដែលបានផ្តល់ ហើយប្តូរពីម៉ែត្រគូប ទៅលីត្រ។
លំនាំគណិតវិទ្យាការអនុវត្តគណិតវិទ្យា
បរិបទ PISAសង្គម
ទម្រង់សំណួរចម្លើយខ្លី
កម្រិតពុទ្ធិអនុវត្ត
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ២៖ ស្រង់ទិន្នន័យពីតារាង ឬក្រាហ្វិក ហើយបកស្រាយតាមន័យត្រង់

សំណួរទី ៣

ចម្លើយ៖ គ្រប់គ្រាន់តាមតម្រូវការដែលបានផ្តល់៖

\[40\times150=6{,}000\text{ លីត្រ},\qquad 6{,}280-6{,}000=280\text{ លីត្រ។}\]

ចំណុះធុងធំជាងតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃ \(280\) លីត្រ។ ការគណនា និងការប្រៀបធៀបនេះគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ពិន្ទុ ពេញ។

សម្រាប់ការពិភាក្សាបន្ថែម៖ ទឹកនៅសល់ស្មើប្រហែល \(4.7\%\) នៃតម្រូវការ។ ការប្រើប្រាស់ពិតអាច ប្រែប្រួល ដូច្នេះការគ្រប់គ្រាន់តាមលេខមធ្យមមិនមែនជាការធានាថាគ្រប់គ្រាន់រាល់ថ្ងៃទេ។

អត្រាកំណែ៖

ចំណាំ៖ សំណួរនេះវាយតម្លៃការប្រៀបធៀបចំណុះនឹងតម្រូវការដែលបានផ្តល់។ ការពិភាក្សាអំពីទឹកបម្រុង ឬភាពប្រែប្រួលជាការពង្រីកបន្ថែម មិនមែនលក្ខខណ្ឌលាក់សម្រាប់ពិន្ទុពេញទេ។

  • ពិន្ទុពេញ (៣ ពិន្ទុ)៖ បញ្ជាក់ថាគ្រប់គ្រាន់តាមតម្រូវការដែលបានផ្តល់ ដោយគណនា \(40\times150=6{,}000\) លីត្រ និងប្រៀបធៀប \(6{,}280>6{,}000\) ឬរកទឹកនៅសល់ \(280\) លីត្រ។ មិនតម្រូវឱ្យគណនាភាគរយ ឬវាយតម្លៃទំហំគម្លាតបន្ថែមទេ។ ការកត់សម្គាល់ថាការប្រើប្រាស់ពិតអាចប្រែប្រួលក៏ត្រឹមត្រូវ បើនៅតែ ទទួលស្គាល់ភាពគ្រប់គ្រាន់តាមលេខដែលបានផ្តល់។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (២ ពិន្ទុ)៖ បង្ហាញការប្រៀបធៀបត្រឹមត្រូវ តែខ្វះសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ឬ មានកំហុសគណនាតែ មួយក្នុងតម្រូវការ ហើយប្រៀបធៀបដោយស្របតាមលេខរបស់ខ្លួន។ ក៏ទទួល \(2\) ពិន្ទុ បើប្រើចំណុះខុសពីសំណួរទី ២ តែគណនាតម្រូវការ និងប្រៀបធៀបបានត្រឹមត្រូវតាមលេខនោះ។
  • ពិន្ទុមិនពេញ (១ ពិន្ទុ)៖ គណនាតម្រូវការ \(6{,}000\) លីត្របានត្រឹមត្រូវ តែមិនប្រៀបធៀបចំណុះ ឬឆ្លើយថា គ្រប់គ្រាន់ដោយគ្មានលេខគាំទ្រ។
  • គ្មានពិន្ទុ (០ ពិន្ទុ)៖ ចម្លើយផ្សេងទៀតដែលមិនបំពេញលក្ខខណ្ឌខាងលើ។
  • គ្មានចម្លើយ (០ ពិន្ទុ)៖ ទុកទទេ។
លក្ខណៈការពិពណ៌នា
ខ្លឹមសារគណិតវិទ្យាលំហ និងរូបរាង
លទ្ធផលសិក្សាគណនាតម្រូវការទឹកសរុប និងប្រៀបធៀបនឹងចំណុះធុង ដើម្បីពន្យល់ ភាពគ្រប់គ្រាន់។
លំនាំគណិតវិទ្យាការបកស្រាយ និងវាយតម្លៃ
បរិបទ PISAសង្គម
ទម្រង់សំណួរចម្លើយវែង
កម្រិតពុទ្ធិវិភាគ
កម្រិតសមត្ថភាព PISAកម្រិត ៣៖ បង្កើតយុទ្ធសាស្ត្រដោះស្រាយដែលមានការសម្រេចចិត្តជាបន្តបន្ទាប់

កំហុសយល់ច្រឡំញឹកញាប់

  • សំណួរទី ១៖ កំហុសទូទៅបំផុតគឺការច្រឡំរវាងកាំ (\(r\)) និងអង្កត់ផ្ចិត (\(d\)) — សិស្សខ្លះមើលរូបភាព ហើយយកចម្ងាយពេញមួយចំហៀងធុង (អង្កត់ផ្ចិត) មកប្រើដោយផ្ទាល់ ជំនួសកាំ។ កំហុសមួយទៀត គឺការច្រឡំរវាងរូបមន្តមាឌ និងរូបមន្តផ្ទៃខាងក្រៅ ព្រោះទាំងពីរប្រើ \(\pi\), \(r\), និង \(h\) ដូចគ្នា។ គ្រូគួររំលឹក សិស្សឱ្យសួរខ្លួនឯងជានិច្ចថា «តើខ្ញុំកំពុងគណនាអ្វី — ចំណុះខាងក្នុង ឬផ្ទៃខាងក្រៅ?»។
  • សំណួរទី ២៖ សិស្សខ្លះអាចគណនាមាឌបានត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែភ្លេចបម្លែងទៅជាលីត្រ (ឬច្រឡំថា \(1\) ម៉ែត្រគូប \(= 100\) លីត្រ ជំនួសឱ្យ \(1{,}000\))។
  • សំណួរទី ៣៖ ត្រូវគុណតម្រូវការរបស់គ្រួសារមួយនឹង \(40\) មុនប្រៀបធៀបនឹងចំណុះធុង។ ចម្លើយថា «គ្រប់គ្រាន់ ព្រោះ \(6{,}280>6{,}000\)» ដែលបង្ហាញប្រភពតម្រូវការ គឺជាចម្លើយពេញលេញតាមសំណួរនេះ។ ការពិភាក្សាពីភាពប្រែប្រួលអាចធ្វើបន្ថែមក្រោយតេស្ត។